Για τον Εκπαιδευτικό

ΒΙΒΛΙΑ ΣΕ ΡΟΔΕΣ®: Ένα παιδαγωγικό εργαλείο

Τα ΒΙΒΛΙΑ ΣΕ ΡΟΔΕΣ® είναι ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα προαγωγής της ανάγνωσης και στήριξης της εκπαιδευτικής διαδικασίας μέσα από την απόλαυση του διαβάσματος. Εισάγει στην τάξη πολλά βιβλία πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα, με στόχο την ανάδειξη της σχολικής τάξης ως κοινότητας αναγνωστών.

Τα βιβλία κάθε σάκου μπορεί να προκαλέσουν το ενδιαφέρον των παιδιών να τα εξερευνήσουν αλλά και να χαράξουν την προσωπική τους αναγνωστική διαδρομή, καθώς το ένα βιβλίο τους δημιουργεί το ενδιαφέρον να διαβάσουν ένα άλλο. Δίνουν επιπλέον τη δυνατότητα να συζητηθούν θέματα από το σύγχρονο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Έτσι, τα παιδιά αντιλαμβάνονται πως για κάθε θέμα υπάρχουν πολλές και συχνά αντικρουόμενες αφηγήσεις, πως ένα βιβλίο μπορεί να γίνει συνοδοιπόρος τους σε διαφορετικές διαδρομές και πως το θαυμαστό με την ανάγνωση δεν είναι τόσο οι γνώσεις και οι πληροφορίες, όσο το συναρπαστικό ταξίδι από το ένα βιβλίο στο άλλο, που μπορεί να μας μαγέψει και να μας κάνει πραγματικούς αναγνώστες.

Το πρόγραμμα ΒΙΒΛΙΑ ΣΕ ΡΟΔΕΣ® τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων

Τα Βιβλία

Τα βιβλία που προτείνονται σε κάθε σάκο είναι διαφόρων ειδών: γνώσεων, μυθοπλασίας, εικονογραφημένες ιστορίες, τέχνης, κόμικς, θεατρικά έργα, μυθιστορήματα, διηγήματα, ποίηση κ.ά. Απευθύνονται σε παιδιά του δημοτικού σχολείου ενώ τρεις θεματικές ενότητες έχουν σχεδιαστεί για παιδιά νηπιαγωγείου.

Τα βιβλία είναι διαφορετικών επιπέδων αναγνωστικής ικανότητας που όμως δεν συμβαδίζουν απαραίτητα με την ηλικία των αναγνωστών. Βιβλία επιπέδου ••• έχουν πιο πυκνό νόημα και μικρότερα γράμματα και απευθύνονται σε παιδιά που έχουν εξοικειωθεί με την ανάγνωση. Αυτά τα βιβλία μπορεί να είναι θαυμάσιο υλικό για να διαβαστούν μέσα στην τάξη από τον δάσκαλο/α και σε μικρότερα παιδιά που θα απολαύσουν με αυτό τον τρόπο την ιστορία. Η ανάγνωση στις παιδικές ηλικίες συχνά προϋποθέτει τη διαμεσολάβηση των ενήλικων και η καλλιέργεια αναγνωστικής συμπεριφοράς στα παιδιά πολύ συχνά εξαρτάται από την επιτυχία ή όχι αυτής της διαμεσολάβησης. Τα ευκολότερα βιβλία πάλι, μπορεί να είναι προσιτά σε μεγαλύτερα παιδιά που δεν έχουν ως μητρική την ελληνική γλώσσα και δυσκολεύονται με τα πυκνογραμμένα βιβλία.

Δίνεται έτσι η δυνατότητα στους μαθητές, ανεξαρτήτως αναγνωστικού παρελθόντος, να διαβάσουν από ένα μικρό κείμενο ή βιβλίο έως ένα ολόκληρο μυθιστόρημα, επιβεβαιώνοντας πως για όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως γλωσσσικού επιπέδου, κουλτούρας, σχολικής επίδοσης, υπάρχουν κατάλληλα λογοτεχνικά κείμενα.

Στην ιστοσελίδα παρουσιάζονται τα βιβλία ανά θέμα, με διάφορες πληροφορίες και περίληψη του περιεχομένου. Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να αναζητήσει ένα βιβλίο με τον τίτλο, τον εκδότη τον συγγραφέα ή το επίπεδο αναγνωστικής ικανότητας. Τα βιβλία που παρουσιάζονται στην ιστοσελίδα ανά θέμα δεν ταυτίζονται απόλυτα με τα βιβλία που περιέχει ο κάθε σάκος λόγω συνεχούς επικαιροποίησης.

Τα Θέματα

Η επιλογή των θεμάτων βασίζεται στα ενδιαφέροντα των μαθητών, όπως αυτά αποτυπώνονται στα ποικίλα σχέδια εργασίας της ευέλικτης ζώνης και των καινοτόμων προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, αγωγής υγείας και πολιτιστικών θεμάτων, καθώς και στις προτάσεις των εκπαιδευτικών.

Στόχος είναι οι θεματικές ενότητες να προκαλέσουν το ενδιαφέρον και τη φαντασία των παιδιών, να τις εξερευνήσουν περισσότερο, να καταλάβουν πως για κάθε θέμα μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, να μάθουν να αναζητούν πληροφορίες σε διαφορετικά βιβλία και να κατανοήσουν πως η έρευνά τους στο συγκεκριμένο θέμα έχει πολλά να κερδίσει αν εμπλουτιστεί και με βιβλία λογοτεχνίας.

Οι θεματικοί σάκοι μπορούν να λειτουργήσουν στη σχολική τάξη είτε από μόνοι τους, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αφιερώματος στο θέμα, με αναγνωστικές διαδρομές και συζητήσεις γύρω από τα επιλεγμένα βιβλία, είτε υποστηρικτικά, σε ένα σχέδιο εργασίας που υλοποιείται στην ευέλικτη ζώνη. Μπορούν ακόμα να συνδυαστούν με μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος (Γλώσσα, Γεωγραφία, Ιστορία κ.α.) ή με την ώρα Φιλαναγνωσίας ή Λογοτεχνίας των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών και να υποστηρίξουν ένα πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αγωγής Υγείας ή Πολιτιστικών Θεμάτων με αντίστοιχο θέμα.

Tα ΒΙΒΛΙΑ ΣΕ ΡΟΔΕΣ® δεν αποτελούν από μόνα τους εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα να τα εντάξει υποστηρικτικά στην εκπαιδευτική διαδικασία με τον τρόπο που ταιριάζει στην τάξη του.

Στόχοι

  • η καλλιέργεια της αγάπης για την ανάγνωση
  • η ενθάρρυνση της έκφρασης  άποψης με βάση προσωπικές  αναγνωστικές εμπειρίες
  • η κριτική προσέγγιση θεμάτων με αφετηρία ποικίλες πηγές και διαφορετικές οπτικές γωνίες
  • η καλλιέργεια ερευνητικής δεξιότητας
  • η καλλιέργεια της συνήθειας του δανεισμού
  • η επαφή με το έργο Ελλήνων και ξένων συγγραφέων
  • η καλλιέργεια της αισθητικής που προκύπτει από την επαφή με το έργο καταξιωμένων εικονογράφων
  • η υποστήριξη κάθε μαθητή που μέσα από τη διαδικασία της επιλογής, του δανεισμού, της ανάγνωσης και της αναδιήγησης αποκτά μια πνευματική αυτονομία και γίνεται εν τέλει πραγματικός αναγνώστης
  • η επαφή των μαθητών με τη σύγχρονη ποιοτική βιβλιοπαραγωγή

Καινοτόμα χαρακτηριστικά

  • η μικτή επεξεργασία των επιλεγμένων βιβλίων (δουλειά στην τάξη αλλά και δανεισμός στο σπίτι)
  • η προαιρετική εκδήλωση ενδιαφέροντος για δανεισμό του σάκου αλλά και των βιβλίων, που απελευθερώνει δημιουργικές δυνάμεις μέσα στην τάξη.
  • η συνανάγνωση στην τάξη, που ενθαρρύνει την πολυφωνία
  • η δυνατότητα παρουσίασης των βιβλίων του σάκου από μία τάξη σε μία άλλη που δημιουργεί συνθήκες συνεργασίας ανάμεσα σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες μαθητών.
  • η πλαισίωση του προγράμματος, μέσω της ιστοσελίδας, με ένα καινοτόμο παιχνίδι εκπαίδευσης, που ενισχύει την ενεργητική μάθηση.
  • η επαφή των εκπαιδευτικών με σύγχρονα παιδικά βιβλία που εμπλουτίζει το υλικό που έχουν στη διάθεσή τους σχετικά με την υλοποίηση καινοτόμων προγραμμάτων.
  • η ενίσχυση της σχέσης σχολείου-σπιτιού, με τον δανεισμό των βιβλίων, αλλά και η συνεύρεση μικρών-μεγάλων στην οικογένεια γύρω από την ανάγνωση ενός βιβλίου που φτάνει στο σπίτι.